Na osnovu člana 95 tačka 3 Ustava Crne Gore donosim

Ukaz o proglašenju Zakona o zaštiti od jonizujućih zračenja, radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti

Proglašavam​​ Zakon o zaštiti od jonizujućih zračenja, radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti, koji je donijela Skupština Crne Gore 28. saziva na Petoj sjednici Prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2024. godini, dana 17. maja 2024. godine.

Broj: 011/24-782/2-01

Podgorica, 24. maj 2024. godine

Predsjednik Crne Gore,

Jakov Milatović, s.r.

Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 28. saziva, na Petoj sjednici Prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2024. godini, dana 17. maja 2024. godine, donijela je

Zakon o zaštiti od jonizujućih zračenja, radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti*

Zakon je objavljen u "Službenom listu CG", br. 49/2024 od 29.5.2024. godine, stupio je na snagu 6.6.2024, a primjenjuje se od 1.7.2027.

_____________

*​​ U ovaj zakon preneseni su standardi Međunarodne agencije za atomsku energiju iz oblasti sigurnosti i bezbjednosti i Direktiva Savjeta Evropske unije 2013/59/EURATOM od 5. decembra 2013. godine o osnovnim sigurnosnim standardima za zaštitu od opasnosti koje potiču od izloženosti jonizujućem zračenju, i o stavljanju van snage Direktiva Savjeta Evropske unije (89/618/EURATOM, 90/641/EURATOM, 96/29/EURATOM, 97/43/EURATOM i 2003/122/EURATOM), Direktiva Savjeta Evropske unije 2013/51/EURATOM od 22. oktobra 2013. godine o utvrđivanju zahtjeva za zaštitu zdravlja stanovništva od radioaktivnih supstanci u vodi namijenjenoj za ljudsku potrošnju, Direktiva Savjeta 2011/70/EURATOM od 19. jula o uspostavljanju okvira Zajednice za odgovorno i sigurno upravljanje istrošenim gorivom i radioaktivnim otpadom, Direktiva Savjeta 2009/71/EURATOM od 25. juna 2009. o uspostavljanju okvira Zajednice za nuklearnu sigurnost nuklearnih postrojenja, Direktiva Savjeta 2014/87/EURATOM od 8. jula 2014. o izmjeni Direktive 2009/71/EURATOM o uspostavljanju okvira Zajednice za nuklearnu sigurnost nuklearnih postrojenja, Direktiva Savjeta 2006/117/EURATOM od 20. novembra 2006. o nadzoru i kontroli pošiljaka radioaktivnog otpada i istrošenoga goriva, Uredba Komisije (EURATOM) 2005/302 od 8. februara 2005. godine o primjeni zaštitnih mjera (nadzora sigurnosti) EURATOM-a, Odluka Komisije od 2008/312 od 5. marta 2008. o utvrđivanju standardnog dokumenta za nadzor i kontrolu pošiljaka radioaktivnog otpada i istrošenoga goriva na koji upućuje Direktiva Savjeta 2006/117/EURATOM, Direktiva Evropskog Parlamenta i Savjeta 89/391/EEZ od 12. juna 1989. godine o uvođenju mjera za podsticanje poboljšanja sigurnosti i zdravlja radnika na radu, Direktiva Savjeta 92/58/EEZ od 24. aprila 1992. o minimalnim zahtjevima za postavljanje sigurnosnih znakova i/ili znakova za zaštitu zdravlja na radu (deveta pojedinačna direktiva u smislu člana 16. stava 1. Direktive 89/391/EEZ), Direktiva Savjeta 89/654 od 30. novembra 1989. o minimalnim sigurnosnim​​ i zdravstvenim zahtjevima na radnim mjestima (prva pojedinačna direktiva u smislu člana 16. stava 1. Direktive 89/391/EEZ), Direktiva Savjeta 89/656 od 30. novembra 1989. o minimalnim sigurnosnim i zdravstvenim zahtjevima za upotrebu lične zaštitne opreme na radnom mjestu (treća pojedinačna direktiva u smislu člana 16. stava 1. Direktive 89/391/EEZ) i Direktiva Evropskog parlamenta i Savjeta 2009/104/EZ od 16. septembra 2009. o minimalnim sigurnosnim i zdravstvenim zahtjevima za sigurnost i zdravlje radnika pri upotrebi radne opreme na radu (druga pojedinačna direktiva u smislu člana 16. stava 1. Direktive 89/391/EEZ).

I. OSNOVNE ODREDBE

Predmet

Član 1

Ovim zakonom uređuju se zaštita života i zdravlja ljudi i životne sredine od štetnog dejstva jonizujućih zračenja, uvoz, izvoz i tranzit izvora jonizujućih zračenja i nuklearnih materijala, prevoz radioaktivnih izvora i nuklearnih materijala, upravljanje radioaktivnim otpadom, kao i druga pitanja od značaja za radijacionu i nuklearnu sigurnost i bezbjednost.

Izuzeci od primjene

Član 2

Ovaj zakon ne primjenjuje se na:

1) izlaganje prirodnom nivou zračenja, kao što su radionuklidi sadržani u ljudskom tijelu i kosmičko zračenje, koje je uobičajeno na nivou tla;

2) izlaganje pojedinca iz stanovništva ili zaposlenih kosmičkom zračenju tokom leta, osim posade vazduhoplova i posade svemirskih letjelica;

3) izlaganje iznad tla radionuklidima prisutnim u netaknutoj zemljinoj kori;

4) jonizujuća zračenja namijenjena za odbranu države, osim u vanrednoj situaciji izlaganja;

5) upravljanje istrošenim gorivom;

6) izvoz istrošenog goriva.

Upotreba rodno osjetljivog jezika

Član 3

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Principi zaštite od jonizujućih zračenja

Član 4

Zaštita od jonizujućih zračenja zasniva se na sljedećim principima:

1) Opravdanost primjene

a) svaka djelatnost, kao i odluke o izlaganjima u postojećim ili vanrednim situacijama izlaganja, treba da budu planirane i sprovedene tako da daju veću korist od ukupne štete, uzimajući u obzir društvene, ekonomske i druge relevantne okolnosti;

2) Optimizacija zaštite od jonizujućih zračenja

a) zaštita od jonizujućih zračenja pojedinaca pri javnom ili profesionalnom izlaganju mora biti takva da se obezbijedi da veličina ličnih doza, broj izloženih pojedinaca i​​ vjerovatnoća izlaganja budu onoliko niski koliko je to objektivno moguće postići, s obzirom na ekonomske i društvene faktore;

b) optimizacija zaštite lica izloženih medicinskom izlaganju primjenjuje se na način da doze kojima se lica izlažu budu što je moguće niže, ali ne na štetu obezbjeđenja potrebnih medicinskih informacija, odnosno primjenjuje se na veličinu ličnih doza, shodno svrsi medicinskog izlaganja, i to ne samo u smislu efektivne doze, nego po potrebi i u smislu ekvivalentne doze, kao mjera opreza koja dopušta nesigurnosti u pogledu štete za zdravlje ispod granice za reakcije tkiva.

3) Ograničenje izlaganja

a) u planiranim situacijama djelatnosti se sprovode na način koji će obezbijediti da ukupna doza koju je neka osoba primila ne prelazi granice doza propisane za profesionalno izlaganje ili izlaganje stanovništva jonizujućem zračenju.

Izdavanje ovlašćenja za djelatnosti i/ili aktivnosti prema stepenu rizika pri primjeni jonizujućih zračenja (gradirani pristup)

Član 5

Djelatnosti i/ili aktivnosti iz oblasti jonizujućih zračenja podliježu prijavljivanju, ovlašćivanju (registracija, licenca, odobrenje) i inspekcijskom nadzoru, srazmjerno veličini i vjerovatnoći izlaganja koje iz njih proizilaze i uticaja koji mogu da imaju, u cilju smanjenja takvog izlaganja ili unapređenja radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti.

Djelatnosti i/ili aktivnosti iz stava 1 ovog člana mogu biti ograničene samo na prijavljivanje i inspekcijski nadzor u skladu sa članom 43 ovog zakona.

Djelatnosti i/ili aktivnosti za koje prijavljivanje nije jedini zahtjev podliježu obavezi ovlašćivanja, kroz dobijanje rješenja o registraciji i/ili licenci i/ili odobrenju.

Primarna odgovornost za sigurnost i bezbjednost

Član 6

Privredno društvo, preduzetnik ili drugo pravno lice kojem je izdato rješenje o registraciji, licenca, odobrenje ili dozvola za obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti prilikom primjene jonizujućih zračenja snosi primarnu odgovornost za:

- sigurno i bezbjedno obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti;

- sigurnost i bezbjednost objekta u kojima se sprovode djelatnosti i/ili aktivnosti;

- sigurnost i bezbjednost iskorišćenih izvora jonizujućih zračenja i radioaktivnog otpada u svim fazama upravljanja.

Privredno društvo, preduzetnik ili drugo pravno lice iz stava 1 ovog člana ne može prenijeti primarnu odgovornost na drugo lice.

Privredno društvo, preduzetnik ili drugo pravno lice iz stava 1 ovog člana, dužno je da obezbijedi da lica za koje snosi odgovornost i čije radnje mogu uticati na radijacionu sigurnost i bezbjednost imaju završen odgovarajući nivo nacionalnog okvira kvalifikacija pri primjeni jonizujućih zračenja.

Za sigurnost i bezbjednost radioaktivnog otpada za koji se ne može utvrditi vlasnik tog otpada, država snosi odgovornost.

Princip upravljanja radioaktivnim otpadom

Član 7

Upravljanje radioaktivnim otpadom zasniva se na sljedećim principima:

1) adekvatne zaštite od radiološkog rizika i ostalih povezanih rizika sadašnjih i budućih generacija i životne sredine;

2) radioaktivni otpad treba da se stvara u najmanjoj mogućoj mjeri, kako u pogledu aktivnosti, tako i pogledu njegove količine (zapremine), uz upotrebu odgovarajućih projektnih mjera i djelatnosti kod rada objekta i/ili postrojenja i njegove dekomisije, uključujući recikliranje i ponovnu upotrebu materijala;

3) uzimanja u obzir međusobne zavisnosti različitih faza u nastajanju i upravljanju radioaktivnim otpadom;

4) upravljanja radioaktivnim otpadom na siguran način, primjenom dugoročnog sistema pasivnih sigurnosnih mjera;

5) primjene zaštitnih mjera upravljanja radioaktivnim otpadom u skladu sa međunarodnim kriterijumima, standardima i smjernicama Međunarodne agencije za atomsku energiju;

6) upravljanje radioaktivnim otpadom sprovodi se prema gradiranom pristupu;

7) u svim fazama upravljanja radioaktivnim otpadom sprovodi se postupak odlučivanja koji se zasniva na dokazima i dokumentima;

8) biološki, hemijski i drugi rizici koji mogu biti dovedeni u vezu sa upravljanjem radioaktivnim otpadom moraju biti adekvatno razmotreni;

9) uklanjanje toplote nastale tokom upravljanja radioaktivnim otpadom mora biti uzeto u obzir i detaljno obrazloženo kroz propisivanje mjera, shodno odgovarajućem stepenu kritičnosti;

10) aktivnosti za koje se razumno može predvidjeti da će uzrokovati posljedice na buduće generacije, veće od onih koje su trenutno dopuštene, treba da se izbjegavaju;

11) troškove upravljanja radioaktivnim otpadom snosi pravno lice koje ga je stvorilo;

12) konačnu odgovornost za sigurno i bezbjedno odlaganje radioaktivnog otpada koji se šalje na preradu u državu članicu Evropske unije ili u državu koja nije članica Evropske unije, uključujući sav otpad koji je nastao kao nusproizvod, snosi Crna Gora.

Značenje izraza

Član 8

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1)​​ akcelerator​​ je uređaj ili postrojenje u kome se ubrzavaju naelektrisane čestice, emitujući jonizujuće zračenje energije veće od jedan mega-elektron volt (1​​ MeV);

2)​​ aktivacija​​ je proces pretvaranja stabilnog nuklida u radionuklid ozračivanjem materijala u kojem je taj nuklid sadržan, česticama ili visokoenergetskim fotonima;

3)​​ aktivnost (A)​​ je količnik očekivane vrijednosti broja nuklearnih prelaza (dN) u jezgrima atoma neke količine radionuklida, iz jednog energetskog stanja u drugo, i vremenskog intervala (dt) u kome se nuklearni prelazi događaju, i izražava se u jedinici za aktivnost koja se naziva bekerel (Bq);

4)​​ apsorbovana doza (D)​​ je srednja energija jonizujućeg zračenja apsorbovana po jedinici mase, tj. predstavlja prosječnu dozu po tkivu ili nekom organu i izražava se formulom D=dEsr/dm, gdje je dEsr srednja energija koju jonizujuće zračenje predaje po jedinici zapremine materije, dm masa materije jedinice zapremine, izražena u jedinici grej (Gy) koji predstavlja odnos jednog džula po kilogramu, odnosno 1Gy=1J/1kg;

5)​​ bekerel (Bq)​​ je jedinica za aktivnost (A) i predstavlja jedan nuklearni prelaz jezgra atoma radionuklida iz jednog energetskog stanja u drugo u toku jedne sekunde;

6)​​ bezbjednosni događaj​​ je bilo koji događaj izazvan protivzakonitim i zlonamjernim činom koji je usmjeren prema ili uključuje izvore jonizujućih zračenja ili nuklearni​​ materijal, ili sa njima povezane objekte i koji ima potencijalne ili stvarne posljedice po radijacionu i nuklearnu sigurnost i bezbjednost;

7)​​ dekomisija​​ je skup administrativnih i tehničkih aktivnosti koje obuhvataju demontažu i dekontaminaciju radijacionog objekta i koje su preduzete u cilju oslobađanja tog objekta, osim objekta za odlaganje radioaktivnog otpada, od daljeg nadzora u skladu sa ovim zakonom;

8)​​ dekontaminacija​​ je postupak potpunog ili djelimičnog smanjenja nivoa kontaminacije ispod propisanih granica izlaganja, kroz osmišljene fizičke, hemijske ili biološke procese, koji uključuje i mjere otklanjanja neposredne opasnosti od kontaminacije, mjere kontrole daljeg širenja kontaminacije, izolaciju i bezbjedno uklanjanje izvora kontaminacije, kao i radnje vezane za procjenu i analizu rizika od nastupanja kontaminacije i procjenu i analizu štete u životnoj sredini usljed kontaminacije;

9)​​ deterministički efekti​​ su efekti na zdravlje indukovani uticajem jonizujućih zračenja za koji postoji granična vrijednost doze (prag) iznad koje ozbiljnost uticaja srazmjerno raste sa povećanjem doze;

10)​​ dijagnostički referentni nivo​​ je nivo doze koji se uspostavlja u radiološkim dijagnostičkim i intervencijskim aktivnostima ili nivo aktivnosti u slučaju radiofarmaceutika, i koriste se za tipična ispitivanja grupa pacijenata standardne veličine ili standardnih fantoma za široko definisane vrste opreme;

11)​​ djelatnost i/ili aktivnost​​ je ljudska aktivnost koja može da poveća izlaganje pojedinaca zračenju iz izvora jonizujućeg zračenja kojom se upravlja kao planiranom situacijom izlaganja;

12)​​ dozvola​​ je dokument koji se izdaje za obavljanje poslova: kontrole lične doze, stručnjaka za zaštitu od jonizujućih zračenja, stručnjaka za medicinsku fiziku i stručnog osposobljavanja i periodične provjere stručne osposobljenosti;

13)​​ država porijekla​​ je ona država iz koje se planira pošiljka;

14)​​ država odredišta​​ je ona država koja je za pošiljku krajnje odredište;

15)​​ država tranzita​​ je država koja nije ni država porijekla niti država odredišta a preko čije teritorije se vrši tranzit;

16)​​ efektivna doza (E)​​ je dozimetrijska veličina koja opisuje uticaj jonizujućih zračenja na organ, tkivo ili cijelo ljudsko tijelo i predstavlja zbir proizvoda očekivanih ekvivalentnih doza NT organa ili tkiva od unutrašnjeg i spoljašnjeg izlaganja i odgovarajućih težinskih koeficijenta tkiva wT, izražena u jedinici sivert (Sv);

17)​​ ekstremitet​​ je šaka, podlaktica, stopalo i gležanj;

18)​​ ekvivalentna doza (NT)​​ je dozimetrijska veličina koja opisuje biološki uticaj određene vrste jonizujućih zračenja u tkivu i predstavlja zbir proizvoda težinskih koeficijenata jonizujućeg zračenja za određeni tip zračenja i apsorbovane doze predate organu ili tkivu tim zračenjem, izražena u jedinici mjere sivert (Sv);

19)​​ generator zračenja​​ je uređaj koji generiše jonizujuće zračenje, kao što su X-zraci, neutroni, elektroni ili druge naelektrisane čestice;

20)​​ građevinski materijal​​ je bilo koji građevinski proizvod koji se trajno ugrađuje u objekte ili u neke njegove djelove i čije karakteristike imaju uticaj na karakteristike objekta u smislu izlaganja korisnika tog objekta jonizujućem zračenju;

21)​​ granica izlaganja​​ je vrijednost efektivne doze ili gdje je primjenjivo očekivane efektivne doze ili ekvivalentne doze koja potiče od svih izvora jonizujućih zračenja koji se koriste u ovlašćenim djelatnostima i/ili aktivnostima, koja kod pojedinca, u određenom vremenskom periodu, u svim situacijama planiranog izlaganja ne smije biti prekoračena;

22)​​ institucionalna kontrola​​ je skup aktivnosti kojima se osigurava održavanje i monitoring područja na kojem se nalazi odlagalište i odlagališta radioaktivnog otpada nakon zatvaranja odlagališta radioaktivnog otpada za razdoblje navedeno u dokumentaciji za ovlašćenu djelatnost;

23)​​ interventna radiologija​​ je upotreba tehnika dobijanja snimaka pomoću X zračenja u svrhu olakšavanja uvođenja i navođenja uređaja u tijelu u dijagnostičke ili terapijske svrhe;

24)​​ iskorišćeni izvor​​ je radioaktivni izvor koji više nije u upotrebi ili za koji ne postoji više namjera njegovog korišćenja za djelatnosti i/ili aktivnosti za koje je izdato rješenje o registraciji, licenca ili odobrenje, ali se i dalje zahtjeva sigurno upravljanje njime;

25)​​ ispuštanje​​ je dozvoljeno planirano i kontrolisano ispuštanje tečnog ili gasovitog radioaktivnog materijala, u životnu sredinu, koji potiče iz radijacionih objekata u toku njihovog redovnog rada u skladu sa ovim zakonom;

26)​​ istrošeno gorivo​​ je nuklearno gorivo koje je ozračeno u jezgru reaktora i trajno odstranjeno iz njega i smatra se upotrebljivim resursom, koji se može preraditi ili koji je namijenjen za konačno odlaganje bez predviđene dalje upotrebe, kada se smatra radioaktivnim otpadom;

27)​​ izlaganje​​ je čin izlaganja ili stanje izloženosti jonizujućem zračenju emitovanom izvan tijela (spoljašnje izlaganje) ili unutar tijela (unutrašnje izlaganje);

28)​​ izlaganje radonu​​ je izlaganje produktima raspada prirodnog radionuklida radona​​ 222Rn;

29)​​ izlaganje stanovništva​​ je izlaganje pojedinaca jonizujućem zračenju, osim profesionalnog ili medicinskog izlaganja pojedinaca;

30)​​ izložena lica​​ su profesionalno izložena lica i lica na školovanju koji tokom rada primjenjuju jonizujuća zračenja;

31)​​ izložena lica u vanrednim situacijama izlaganja​​ su lica koja učestvuju u vanrednoj situaciji i koja mogu biti izložena jonizujućem zračenju u toj situaciji;

32)​​ izuzimanje​​ je postupak kojim se obezbjeđuje da djelatnost i/ili aktivnost koja se obavlja primjenom jonizujućih zračenja ne podliježe nadzoru u skladu sa ovim zakonom;

33)​​ izvor bez vlasnika​​ (napušteni izvor) je radioaktivni izvor koji nije izuzet niti otpušten jer je bio napušten, izgubljen, ukraden ili na druge načine nad njim nije bilo odgovarajućeg ovlašćenja;

34)​​ izvor jonizujućeg zračenja​​ je svaki pojedinačni subjekat poput generatora zračenja, akceleratora, radioaktivnog izvora ili radioaktivnog materijala koji može uzrokovati izlaganje jonizujućem zračenju emisijom jonizujućeg zračenja ili oslobađanjem radioaktivnih supstanci ili radioaktivnog materijala;

35)​​ izvorni materijal​​ je uranijum koji sadrži mješavinu izotopa kakva se javlja u prirodi;​​ uranijum sa koncentracijom izotopa uranijuma​​ 235U​​ manjom nego u prirodi; torijum;​​ bilo koji od prethodno navedenih materijala u formi metala, legure, hemijskog jedinjenja ili koncentrata i koncentrat rude uranijuma;

36)​​ izvoz​​ je fizički prenos izvora jonizujućih zračenja, iskorišćenih radioaktivnih izvora, nuklearnih materijala i radioaktivnog otpada iz Crne Gore na teritoriju druge države ili carinske teritorije u skladu sa carinskim propisima Crne Gore;

37)​​ jonizujuće zračenje​​ je prenos energije u obliku čestica ili elektromagnetnih talasa dužine manje ili jednako 100​​ nm​​ ili frekvencije veće od ili jednake 3×1015​​ Hz​​ koje mogu direktno ili indirektno proizvoditi jone;

38)​​ klinička eksterna kontrola​​ je sistematsko ispitivanje ili pregled postojećih medicinskih radioloških procedura u cilju unapređenja kvaliteta ili ishoda brige o pacijentima, kroz izmjenu djelatnosti po potrebi i primjenu novih standarda, stalno​​ praćenje postupaka i rezultata postupaka koji se ispituju u odnosu na uspostavljene standarde za dobre medicinske radiološke postupke;

39)​​ klinička odgovornost​​ je odgovornost doktora odgovornog za individualna medicinska izlaganja u vezi: opravdanosti medicinskom izlaganju pacijenta, optimizaciji tokom medicinskog izlaganja pacijenta, procjene kliničkog ishoda medicinskog izlaganja pacijenta, saradnje sa doktorima drugih specijalnosti i ostalim zdravstvenim radnicima po potrebi, pribavljanja informacija o prethodnim medicinskim izlaganjima pacijenta, pružanja relevantnih informacija o pacijentu koji se izlaže medicinskom izlaganju, ostalim odgovornim doktorima i/ili ovlašćenim doktorima koji upućuju pacijenta na medicinska izlaganja, davanja informacija o rizicima od jonizujućih zračenja pacijentu koji se izlaže medicinskom izlaganju i njegovatelju ili licu koje pomaže tom pacijentu;

40)​​ kontaminacija​​ je nenamjerno ili nepoželjno prisustvo radioaktivnih supstanci na površini ili u čvrstim, tečnim ili gasovitim materijama (uključujući i ljudski organizam), kao i procesi koji dovode do prisustva radioaktivnih supstanci na površini ili u unutrašnjosti čvrstih, tečnih ili gasovitih supstanci (uključujući i ljudski organizam);

41)​​ kontejner (ambalaža)​​ je sklop komponenti koje garantuju zadržavanje zatvorenog radioaktivnog izvora, koji nije dio tog izvora, a služi kao zaštita izvora tokom obavljanja djelatnosti i/ili aktivnosti;

42)​​ kontrola kvaliteta​​ je dio osiguranja kvaliteta koji predstavlja skup radnji (programiranje, koordiniranje, implementacija) namijenjenih održanju ili poboljšanju kvaliteta i uključuje praćenje, evaluaciju i održavanje svih karakteristika rada opreme koje se mogu definisati, mjeriti i kontrolisati na traženim nivoima;

43)​​ kontrolisana zona​​ je kontrolisano područje koje podliježe posebnim pravilima zaštite od jonizujućeg zračenja zbog mogućnosti: da lica u tom području prime doze koje primaju profesionalno izložena lica kategorije A; širenja radioaktivne kontaminacije; velikih varijacija jačine doze jonizujućih zračenja u tom području;

44)​​ lice na školovanju​​ je lice koje se osposobljava kod nosioca ovlašćenja u svrhu osposobljavanja za određene vještine;

45)​​ lice odgovorno za radijacionu i/ili nuklearnu bezbjednost​​ je lice koje može biti i profesionalno izloženo lice, koje je obučeno i stručno osposobljeno za sprovođenje bezbjednosnih mjera u djelatnosti i/ili aktivnosti koja se obavlja;

46)​​ lice odgovorno za zaštitu od jonizujućih zračenja​​ je profesionalno izloženo lice koje je obučeno i stručno osposobljeno za sprovođenje mjera zaštite od jonizujućih zračenja u djelatnosti i/ili aktivnosti koja se obavlja;

47)​​ medicinsko izlaganje​​ je izlaganje pacijenata ili pojedinaca bez simptoma bolesti tokom medicinskog ili stomatološkog dijagnostičkog postupka ili liječenja, u korist njihovog zdravlja, kao i izlaganje njegovatelja i lica koja pomažu pacijentima i volontera u medicinskom i biomedicinskom istraživanju;

48)​​ medicinsko radiološki​​ je pojam koji označava pripadnost radiodijagnostičkim, interventnim i radioterapijskim procedurama ili drugim medicinskim primjenama jonizujućih zračenja u cilju planiranja, vođenja i provjere primjene tih procedura;

49)​​ medicinsko radiološki objekat​​ je objekat u kome se izvode medicinske radiološke procedure;

50)​​ medicinsko radiološka procedura​​ je procedura koja dovodi do medicinskog izlaganja;

51)​​ medicinsko snimanje​​ je tehnika i/ili proces stvaranja vizuelnih prikaza unutrašnjosti tijela za kliničku analizu, medicinsku intervenciju ili vizuelni prikaz fizioloških funkcija nekih organa ili tkiva;

52)​​ međunarodni standardi i smjernice​​ su standardi i smjernice međunarodnih organizacija i udruženja u oblasti radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti;

53)​​ mjere zaštite od jonizujućih zračenja​​ su mjere kojima se izbjegava ili umanjuje doza zračenja koja se može primiti u vanrednim situacijama izlaganja ili u postojećim situacijama izlaganja;

54)​​ mjere remedijacije​​ su mjere koje se primjenjuju u cilju uklanjanja izvora jonizujućeg zračenja, smanjivanja aktivnosti ili količine izvora jonizujućeg zračenja, prekida putanja izlaganja jonizujućem zračenju ili smanjivanje uticaja jonizujućeg zračenja od izvora, radi izbjegavanja ili smanjivanja doza koje bi inače mogle biti primljene u postojećoj situaciji izlaganja;

55)​​ nadgledana zona​​ je područje koje podliježe pravilima zaštite od jonizujućeg zračenja zbog mogućnosti da lica u tom području prime doze koje primaju profesionalno izložena lica kategorije B i ne klasifikuje se kao kontrolisana zona;

56)​​ nadležne institucije​​ su organi državne uprave i organi uprave nadležni za radijacionu i nuklearnu sigurnost i bezbjednost i zaštitu od jonizujućih zračenja u skladu sa ovim zakonom;

57)​​ nemedicinsko izlaganje​​ je svako namjerno izlaganje pojedinca jonizujućem zračenju u svrhu dobijanja snimaka čija primarna namjena ne ide u korist zdravlja pojedinca koji je izložen;

58)​​ nenamjerno izlaganje​​ je medicinsko izlaganje koje je bitno različito od medicinskog izlaganja za predviđenu svrhu;

59)​​ nivo izuzimanja​​ je granična vrijednost izražena kao koncentracija aktivnosti i/ili ukupna aktivnost pri kojoj ili ispod koje izvor jonizujućeg zračenja, koji sadrži jedan ili više radionuklida, ne podliježe prijavljivanju ili ovlašćivanju u skladu sa ovim zakonom;

60)​​ nivo otpuštanja​​ je vrijednost koncentracije aktivnosti pri kojoj ili ispod koje materijali, koji nastaju iz prijavljenih ili ovlašćenih djelatnosti i/ili aktivnosti, mogu biti oslobođeni od daljeg nadzora u skladu sa ovim zakonom;

61)​​ normalno izlaganje​​ je izlaganje jonizujućem zračenju koje se može dogoditi tokom redovnog obavljanja djelatnosti i/ili aktivnosti koje uključuje održavanje redovnog rada, inspekciju, dekomisiju, kao i manje vanredne situacije koje se mogu kontrolisati;

62)​​ nosilac dozvole​​ je privredno društvo, preduzetnik ili drugo pravno lice ili fizičko lice kojem je izdata dozvola u skladu sa ovim zakonom;

63)​​ nosilac rješenja o registraciji, licence ili odobrenja​​ je privredno društvo, preduzetnik ili drugo pravno lice kojem je odobreno obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti u skladu sa ovim zakonom;

64)​​ nuklearno postrojenje​​ je postrojenje za: proizvodnju nuklearne energije (nuklearna elektrana); obogaćivanje nuklearnog materijala; proizvodnju nuklearnog goriva; preradu nuklearnog goriva; upravljanje istrošenim nuklearnim gorivom, istraživački nuklearni reaktor i skladište radioaktivnog otpada koje se nalazi na istoj lokaciji i direktno je povezano sa nabrojanim nuklearnim postrojenjima;

65)​​ nuklearna sigurnost​​ je skup mjera koje se preduzimaju radi postizanja odgovarajućih operativnih uslova prilikom obavljanja djelatnosti i/ili aktivnosti sa nuklearnim materijalima, sprečavanje i ublažavanje posljedica vanredne situacije, u cilju zaštite izloženih lica, stanovništva i životne sredine od štetnog uticaja jonizujućih zračenja koja mogu nastati;

66)​​ nuklearni materijal​​ je izvorni materijal ili specijalni fisibilni materijal;

67)​​ njegovatelji i pomagači​​ su lica koja svjesno i svojevoljno pristaju na izlaganje jonizujućem zračenju tokom dijagnostičkih postupaka u medicini pomažući i pružajući pomoć pacijentu tokom tih postupaka i nakon istih, osim ako im to nije u opisu posla;

68)​​ objekat za upravljanje istrošenim gorivom​​ je objekat ili postrojenje čija je primarna namjena upravljanje istrošenim gorivom;

69)​​ očekivana efektivna doza E(t)​​ je zbir očekivanih ekvivalentnih doza​​ NT​​ (t) organa ili tkiva zahvaćenog zračenjem koje su posljedica unošenja radioaktivnosti pomnoženih odgovarajućim težinskim koeficijentom tkiva wT;

70)​​ očekivana ekvivalentna doza​​ Ht​​ (t)​​ je integral po vremenu (t) jačine ekvivalentne doze u tkivu ili organu T koju će primiti pojedinac zbog unošenja radioaktivnosti;

71)​​ odgovorni doktor​​ je doktor medicine, stomatolog ili drugi zdravstveni radnik sa završenim​​ VII1 nivoom nacionalnog okvira kvalifikacija koji snosi kliničku odgovornost za pojedinačno medicinsko izlaganje u skladu sa ovim zakonom;

72)​​ odlagalište​​ je objekat ili postrojenje čija je primarna namjena odlaganje radioaktivnog otpada;

73)​​ odlaganje radioaktivnog otpada​​ je smještanje radioaktivnog otpada u odlagalište, bez namjere njegovog ponovnog korišćenja;

74)​​ odlaganje istrošenog goriva​​ je smještanje istrošenog goriva u odlagalište, bez namjere njegovog ponovnog korišćenja;

75)​​ operater​​ je pravno lice koje ima postrojenje u kojem se prikuplja, prerađuje ili topi otpadni metal;

76)​​ osiguranje kvaliteta​​ je svaka planirana i sistematska radnja neophodna radi obezbjeđenja odgovarajuće garancije da će struktura, sistem, komponente ili procedure funkcionisati na zadovoljavajući način u skladu sa standardima;

77)​​ otpuštanje​​ je postupak kojim se obezbjeđuje da materijali, koji nastaju iz prijavljenih ili ovlašćenih djelatnosti i/ili aktivnosti, mogu biti oslobođeni od daljeg nadzora u skladu sa ovim zakonom;

78)​​ otvoreni radioaktivni izvor​​ je radioaktivni izvor koji nije zatvoren;

79)​​ ovlašćena zdravstvena ustanova za obavljanje zdravstvene zaštite zaposlenih (služba medicine rada)​​ (u daljem tekstu: ovlašćena zdravstvena ustanova) je služba nadležna za vršenje zdravstvenog praćenja zaposlenih lica izloženih jonizujućem zračenju, čiji je rad odobrilo ministarstvo nadležno za poslove zdravlja;

80)​​ ovlašćeni doktor​​ je doktor medicine, stomatolog ili drugi zdravstveni radnik sa završenim​​ VII1 nivoom nacionalnog okvira kvalifikacija koji ima pravo da uputi pojedince na medicinske radiološke procedure odgovornom doktoru;

81)​​ ovlašćeno postrojenje druge države​​ je objekat na području druge države za koje su nadležne institucije te države u skladu sa svojim nacionalnim pravom izdali ovlašćenje za dugoročno skladištenje ili odlaganje zatvorenih izvora i radioaktivnog otpada, ili objekat koji u skladu s nacionalnim pravom ima odgovarajuće ovlašćenje za spremanje zatvorenih izvora;

82)​​ rješenje o registraciji, licenca ili odobrenja​​ su dokumenta kojima se odobrava obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti u skladu sa ovim zakonom;

83)​​ pasivno korišćenje izvora​​ je korišćenje onih izvora jonizujućih zračenja kojima se upravlja isključivo sa distance;

84)​​ plan pripremljenosti i postupanja u vanrednoj situaciji (preduzetni plan)​​ je dokument koji opisuje sve aktivnosti koje je potrebno sprovesti prije, u toku i nakon vanredne situacije u cilju adekvatnog postupanja u vanrednoj situaciji izlaganja, uzimajući u obzir iskustvo, pretpostavljene događaje i sa njima povezane scenarije;

85)​​ plan zaštite​​ je dokument kojim se definišu obim, ciljevi i mjere bezbjednosti primjene jonizujućih zračenja;

86)​​ planirana situacija izlaganja​​ je izlaganje koje nastaje iz planirane primjene izvora jonizujućih zračenja ili iz ljudske aktivnosti kojom se mijenja putanja izlaganja,​​ uzrokujući time izlaganje ili potencijalno izlaganje ljudi ili životne sredine, a može obuhvatiti normalno i potencijalno izlaganje;

87)​​ pojedinac iz stanovništva​​ je pojedinac čije je izlaganje (ne računajući medicinsko i profesionalno) reprezentativno u smislu verifikacije ispunjenosti granica izlaganja za stanovništvo;

88)​​ posebno odobreno izlaganje​​ je izlaganje koje prekoračuje propisane granice izlaganja i koje se odobrava samo u posebnim slučajevima, za vrijeme redovnog rada, kada alternativni postupci koji ne dovode do takvog izlaganja ne mogu da budu korišćeni, odnosno, kada ne postoje tehničke i organizacione mogućnosti održavanja izlaganja unutar granica izlaganja, ili kada primjena takvih mogućnosti nije opravdana ili optimalna;

89)​​ postojeća situacija izlaganja​​ je situacija izlaganja jonizujućem zračenju koja već postoji, kontroliše se i ne zahtijeva preduzimanje hitnih mjera;

90)​​ pošiljalac​​ je pravno ili fizičko lice koje je prije otpremanja pošiljke radioaktivnog otpada ili istrošenog goriva odgovorno za tu pošiljku i planira njeno otpremanje primaocu;

91)​​ pošiljka​​ je svaka aktivnost pri premještanju radioaktivnog otpada ili istrošenog goriva iz države porijekla u državu odredišta;

92)​​ pošiljka izvan Evropske unije​​ je pošiljka u kojoj su država porijekla Crna Gora i država odredišta država koja nije država članica Evropske unije;

93)​​ pošiljka u državu članicu Evropske unije​​ je pošiljka u kojoj su država porijekla Crna Gora i država odredišta država članica Evropske unije;

94)​​ potencijalno izlaganje​​ je izlaganje koje se ne može sa sigurnošću očekivati, a može nastati usljed događaja ili slijeda događaja za koje postoji vjerovatnoća da će se dogoditi, uključujući i kvar na opremi i greške u rukovanju opremom;

95)​​ potrošački proizvod​​ je uređaj ili proizvod u koji su namjerno ugrađeni jedan ili više radionuklida ili su proizvedeni aktivacijom, ili koji stvaraju jonizujuće zračenje, a mogu se prodati ili učiniti dostupnima dijelu javnosti bez posebnog nadzora nakon prodaje;

96)​​ praktični aspekti medicinskih radioloških procedura​​ je postupak fizičkog izvođenja medicinskog izlaganja sa njima povezanim aktivnostima koje uključuju:​​ rukovanje i korišćenje medicinsko radiološke opreme; procjenu tehničkih i fizičkih parametara (uključujući doze zračenja); kalibraciju i održavanje opreme; pripremu i davanje radiofarmaceutika i izvođenje medicinskog snimanja;

97)​​ preporučeno dozno ograničenje​​ je ograničenje koje predstavlja moguću gornju granicu izlaganja pojedinca od konkretnog izvora jonizujućeg zračenja u planiranoj situaciji izlaganja koja u procesu optimizacije zaštite od zračenja treba da obezbijedi odgovarajući izbor opcija u postupku optimizacije, na način da ukupno izlaganje pojedinca ostane unutar granica izlaganja;

98)​​ prerada i ponovna prerada​​ je hemijski ili fizički postupak koji se vrši na radioaktivnom materijalu ili radioaktivnom otpadu, uključujući iskopavanje, konverziju, obogaćivanje nuklearnih materijala i ponovna obrada istrošenog goriva, u cilju unapređenja sigurnosti i ekonomičnosti upravljanja radioaktivim materijalom ili radioaktivnim otpadom smanjenjem zapremine, uklanjanjem radionuklida i promjenom sastava i strukture materijala;

99)​​ prevoz​​ je djelatnost i/ili aktivnost koja podrazumijeva utovar i istovar i fizički premještaj izvora jonizujućih zračenja, iskorišćenih radioaktivnih izvora, nuklearnih materijala i radioaktivnog otpada sa jednog mjesta na drugo;

100)​​ prijavljivanje (notifikacija)​​ je podnošenje zahtjeva o namjeri vršenja djelatnosti i/ili aktivnosti u smislu ovog zakona;

101)​​ primalac​​ je pravno ili fizičko lice kojem se šalje pošiljka radioaktivnog otpada ili istrošenog goriva;

102)​​ prirodni izvor zračenja​​ je izvor jonizujućeg zračenja prirodnog, terestrijalnog (zemaljskog) ili svemirskog porijekla;

103)​​ prirodni radioaktivni materijal​​ je radioaktivni materijal čiji sadržaj radionuklida ne odstupa značajno od prirodnih radionuklida, kao i materijali čija se koncentracija aktivnosti njegovih prirodnih radionuklida u toku tehnoloških postupaka promijenila;

104)​​ prirodni radionuklidi​​ su radionuklidi koji se javljaju u prirodi u značajnim količinama i koji nijesu nastali čovjekovim djelovanjem (kalijum​​ 40K, uranijum​​ 235U, uranijum​​ 238U, torijum​​ 232Th​​ i produkti njihovih raspada);

105)​​ profesionalno izlaganje​​ je izlaganje profesionalno izloženih lica i/ili lica na školovanju tokom njihovog rada sa primjenom jonizujućih zračenja;

106)​​ profesionalno izlaganje u vanrednim situacijama​​ je izlaganje pojedinca jonizujućem zračenju prilikom preduzimanja radnji tokom postupanja u vanrednoj situaciji izlaganja;

107)​​ profesionalno izloženo lice (izloženi radnik)​​ je inspektor za zaštitu od jonizujućih zračenja, preduzetnik ili lice koje radi kod poslodavca koje može biti izloženo jonizujućem zračenju pri obavljanju djelatnosti i/ili aktivnost i koje može primiti doze koje prelaze propisane granice izlaganja za stanovništvo;

108)​​ radioaktivni efluent​​ je tečni ili gasoviti radioaktivni materijal koji se kontrolisano ispušta u životnu sredinu;

109)​​ radijaciona i nuklearna bezbjednost​​ je sprečavanje, otkrivanje i postupanje u slučaju krađe, sabotaže, nedozvoljenog pristupa, nedozvoljenog prometa ili druge zlonamjerne radnje koja se odnosi na nuklearni materijal, radioaktivni materijal i sa njima povezane objekte;

110)​​ radijaciona sigurnost​​ je skup organizacionih i tehničko-tehnoloških mjera kojima se obezbjeđuju optimalno planirano izlaganje i optimalni rizik od mogućeg izlaganja jonizujućem zračenju usljed obavljanja djelatnosti i/ili aktivnosti sa izvorima jonizujućih zračenja, sprečavanje i ublažavanje posljedica vanredne situacije, u cilju zaštite izloženih lica, stanovništva i životne sredine od štetnog uticaja jonizujućih zračenja koja mogu nastati;

111)​​ radijaciona štetnost pojedinca ili pojedinačna štetnost​​ je klinički primjetan štetni efekat na pojedincu ili njegovim potomcima, koji može biti neposredan ili sa zakašnjenjem, kada će se, u slučaju zakašnjenja, vjerovatno ali ne i sigurno pojaviti;

112)​​ radijacioni objekat​​ je objekat, osim nuklearnog postrojenja, u kome se radioaktivni izvor proizvodi, obrađuje, koristi, sprema, skladišti i odlaže i gdje je radiološki rizik takav da može dovesti do izlaganja izloženih lica, stanovništva i životne sredine iznad propisanih granica;

113)​​ radiološki rizik​​ je vjerovatnoća da pojedinac doživi određeni štetni efekat kao rezultat izlaganja jonizujućem zračenju;

114)​​ radioaktivni izvor​​ je izvor jonizujućeg zračenja koji sadrži radioaktivni materijal u svrhu korišćenja njegove radioaktivnosti;

115)​​ radioaktivni materijal​​ je materijal koji sadrži radioaktivne supstance;

116)​​ radioaktivni otpad​​ je radioaktivni materijal u čvrstom, tečnom ili gasovitom stanju koji se ne planira za dalju upotrebu;

117)​​ radioaktivna supstanca​​ je supstanca koja sadrži jedan ili više radionuklida čija ukupna koncentracija i koncentracija aktivnosti ne mogu biti zanemarene sa aspekta zaštite od jonizujućih zračenja;

118)​​ radiodijagnostika​​ je in-vivo dijagnostička nuklearna medicina, medicinska dijagnostička radiologija koja koristi jonizujuće zračenje i stomatološka radiologija;

119)​​ radon​​ je radionuklid​​ 222Rn i produkti njegovog raspada;

120)​​ radonski prioritetno područje​​ je teritorija opština u kojima se procjenjuje da više od 10% postojećih stanova ima srednje godišnje koncentracije aktivnosti radona iznad propisanog nacionalnog referentnog nivoa;

121)​​ radioterapija​​ je metoda liječenja pacijenata teleterapijom, brahiterapijom i nuklearnom medicinom u terapijske svrhe;

122)​​ referentni nivo​​ je nivo efektivne ili ekvivalentne doze ili koncentracije aktivnosti u vanrednoj situaciji izlaganja ili postojećoj situaciji izlaganja, iznad koga se izlaganje smatra neprikladnim, čak i kada nije riječ o granici koja ne smije biti prekoračena;

123)​​ reprezentativni pojedinac iz stanovništva​​ je pojedinac koji primi dozu koja je reprezentativna za više izloženih pojedinaca iz stanovništva, osim pojedinaca koji imaju rijetke ili ekstremne navike;

124)​​ sabotaža​​ je namjerni čin usmjeren prema ili koji uključuje radioaktivni ili nuklearni materijal prilikom njihovog korišćenja, skladištenja ili prevoza kao i povezana postrojenja, kojim bi se direktno ili indirektno mogli ugroziti zdravlje i sigurnost radnika, stanovništva ili životne sredine usljed izlaganja jonizujućem zračenju ili ispuštanja radioaktivnih supstanci;

125)​​ sistematsko ispitivanje radioaktivnosti​​ odnosno monitoring radioaktivnosti je mjerenje spoljašnje jačine doze zračenja usljed prisustva radioaktivnih supstanci u životnoj sredini i mjerenje koncentracija radionuklida u: svim segmentima životne sredine, hrani, građevinskom materijalu, hrani za životinje, proizvodima u opštoj upotrebi, sredstvima za ishranu bilja (mineralna đubriva) i drugoj robi koja se stavlja u promet, vodi za piće, kao i mjerenje koncentracije aktivnosti radona u boravišnim i radnim prostorima;

126)​​ sistem upravljanja vanrednom situacijom​​ je pravni ili administrativni okvir zaštite i spašavanja kojim se uspostavljaju nadležnosti za pripremljenost i postupanje u slučaju radiološke ili nuklearne vanredne situacije izlaganja, kao i nadležnosti za donošenje odluka u slučaju vanredne situacije izlaganja;

127)​​ sivert (Sv)​​ je naziv za jedinicu mjere za ekvivalentnu ili efektivnu dozu i jednak je količniku jednog džula i jednog kilograma: 1Sv=1J/1kg;

128)​​ skladište​​ je radijacioni objekat čija je primarna svrha upravljanje uskladištenim radioaktivnim i nuklearnim materijalom, iskorišćenim radioaktivnim izvorima ili radioaktivnim otpadom sa namjerom ponovnog iznošenja radi prerade i ponovne prerade ili odlaganja, oslobađanja od daljeg nadzora, izvoza, reciklaže i ponovne upotrebe u ovlašćenoj djelatnosti i/ili aktivnosti;

129)​​ skladištenje​​ je privremeno čuvanje radioaktivnih izvora, nuklearnih materijala, iskorišćenih radioaktivnih izvora ili radioaktivnog otpada u skladištu;

130)​​ skladištenje istrošenog goriva​​ je privremeno držanje istrošenog goriva u namjenskom objektu za upravljanje istrošenim gorivom, s namjerom da se ono preradi;

131)​​ slučajno izlaganje​​ je izlaganje pojedinca posljedicama vanredne situacije, osim izloženih lica u vanrednim situacijama izlaganja;

132)​​ služba za dozimetriju​​ je služba koju vodi ovlašćeno pravno lice odnosno privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik osposobljeno da: vrši kalibraciju, očitava i tumači mjerne rezultate, provjerava pojedinačne mjerne uređaje, mjeri radioaktivnost u ljudskom tijelu ili u biološkim uzorcima i procijenjuje dozu izloženih lica, kojem je izdata dozvola za obavljanje poslova kontrole lične doze;

133)​​ specijalni fisibilni materijal​​ je plutonijum​​ Pu​​ izotopske koncentracije koja ne prelazi 80% u​​ 238Pu; uranijum​​ 233U; uranijum obogaćen izotopom uranijuma​​ 235U​​ ili uranijuma​​ 233U; uranijum koji sadrži smješu izotopa koja se javlja u prirodi, a​​ koncentracija mu je veća od one koja se javlja u rudama ili ostacima pri preradi, kao i smješa navedenih materijala;

134)​​ spremište​​ je objekat ili prostorija za privremeno čuvanje radioaktivnih izvora i radioaktivnog otpada do povratka proizvođaču ili do predaje u skladište radioaktivnog otpada;

135)​​ stohastički efekti​​ su efekti na zdravlje indukovani uticajem jonizujućih zračenja čija je vjerovatnoća pojavljivanja srazmjerna dozi jonizujućeg zračenja, dok je ozbiljnost zdravstvenog efekta, ukoliko do njega dođe, nezavisna od doze jonizujućeg zračenja;

136)​​ stručnjak za medicinsku fiziku​​ je fizičko lice koje posjeduje odgovarajuće znanje, osposobljenost i iskustvo za rad ili za pružanje savjeta iz oblasti fizike ili tehnologija koje koriste jonizujuće zračenje koje se primjenjuje u medicinskom izlaganju, kome je izdata dozvola za obavljanje poslova stručnjaka za medicinsku fiziku;

137)​​ stručnjak za zaštitu od jonizujućih zračenja​​ je privredno društvo, preduzetnik ili drugo pravno lice koje ima potrebna znanja, osposobljenost i iskustvo neophodno za davanje savjeta i vršenje poslova u vezi sa primjenom i zaštitom od jonizujućih zračenja kome je izdata dozvola za obavljanje poslova stručnjaka za zaštitu od jonizujućih zračenja;

138)​​ strukture, sistemi i komponente​​ su elementi objekta koji doprinose sigurnosti, izuzev ljudskog faktora, pri čemu se pod strukturama podrazumijevaju svi pasivni elementi objekta; sistemi su skupovi komponenata sastavljeni na takav način da obavljaju određenu funkciju, a komponente su pojedinačni elementi sistema;

139)​​ svemirska letjelica​​ je letjelica sa ljudskom posadom koja se kreće na visini većoj od 100​​ km​​ iznad nivoa mora;

140)​​ šteta po zdravlje​​ je smanjenje dužine i kvaliteta života stanovništva usljed izlaganja jonizujućem zračenju koja dovode do reakcije tkiva, karcinoma i ozbiljnih genetskih poremećaja;

141)​​ tranzit​​ je prelazak izvora jonizujućih zračenja, iskorišćenih radioaktivnih izvora, nuklearnih materijala, radioaktivnog otpada i istrošenog goriva preko carinske teritorije Crne Gore, u skladu sa carinskim propisima Crne Gore;

142)​​ toron​​ je radionuklid​​ 220Rn​​ i po potrebi produkti njegovog raspada;

143)​​ UN​​ broj je četvorocifreni identifikacioni broj radioaktivnog izvora ili nuklearnog materijala, utvrđen posebnim propisom Ujedinjenih nacija;

144)​​ upravljanje istrošenim gorivom​​ su sve aktivnosti povezane sa rukovanjem, skladištenjem, ponovnom preradom ili odlaganjem istrošenog goriva, osim njegovog odvoženja sa lokacije;

145)​​ upravljanje radioaktivnim otpadom​​ je skup administrativnih i operativnih radnji koje se odnose na rukovanje, preradu i ponovnu preradu, kondicioniranje, privremeno skladištenje, skladištenje i odlaganje radioaktivnog otpada, osim njegovog odvoženja sa lokacije;

146)​​ unošenje​​ je proces unošenja radionuklida u organizam udisanjem, ishranom ili kroz kožu, kao i ukupna aktivnost unijetih radionuklida;

147)​​ uvoz​​ je fizički prenos izvora jonizujućeg zračenja i nuklearnog materijala sa teritorije druge države ili carinske teritorije na teritoriju Crne Gore, u skladu sa carinskim propisima Crne Gore;

148)​​ vanredna situacija​​ je nerutinski događaj koji uključuje izlaganje jonizujućem zračenju i zahtijeva brzo djelovanje da bi se izbjegla opasnost koja može prouzrokovati ozbiljne štetne posljedice po ljudsko zdravlje i sigurnost, kvalitet života, imovinu ili životnu sredinu, u slučaju akcidenta (nesreće), ili posljedice nezanemarljive sa aspekta zaštite od jonizujućih zračenja, u slučaju incidenta (nezgoda);

149)​​ vanredna situacija izlaganja​​ je izlaganje pojedinaca u vanrednoj situaciji (radiološkoj i/ili nuklearnoj);

150)​​ vanjski radnici​​ su izložena lica, uključujući lica na školovanju, koja obavljaju aktivnosti u kontrolisanoj i nadgledanoj zoni zračenja a nijesu zaposlena kod nosioca ovlašćenja i dozvola u skladu sa ovim zakonom;

151)​​ visokoaktivni zatvoreni izvor​​ je zatvoreni izvor za koji je aktivnost radionuklida koji je sadržan u tom izvoru jednaka ili prelazi aktivnost koja je utvrđena propisom kojim se uređuje kategorizacija izvora jonizujućih zračenja, način označavanja, izgled oznake i etikete iz člana 39 ovog zakona;

152)​​ zahtjev​​ je standardni dokument u formi obrasca koji propisno ispunjava podnosilac zahtjeva;

153)​​ zaštita od jonizujućih zračenja​​ je zaštita ljudi i svih drugih živih bića i životne sredine od štetnih efekata jonizujućih zračenja;

154)​​ zatvaranje​​ je okončanje svih djelatnosti u određenom trenutku nakon smještanja istrošenoga goriva ili radioaktivnog otpada u odlagalište, uključujući završne inženjerske ili druge radove koji su potrebni kako bi se u odlagalištu stvorili uslovi koji su dugoročno sigurni;

155)​​ zatvoreni izvor​​ je radioaktivni izvor u kojem je radioaktivni materijal trajno zatvoren u kapsuli ili je ugrađen u čvrstu formu radi sprečavanja bilo kog širenja radioaktivnih supstanci u toku redovnog režima rada;

156)​​ zdravstveni preventivni pregled (skrining)​​ je postupak u kojem se koristi medicinska radiološka oprema u svrhu rane dijagnostike grupa stanovništva koje su izložene riziku.

II. ZABRANE

Zabrana izgradnje postrojenja

Član 9

Zabranjena je izgradnja postrojenja za obogaćivanje urana, postrojenja za proizvodnju nuklearnog goriva, nuklearnih elektrana, postrojenja za preradu istrošenog goriva, istraživačkih reaktora, skladišta istrošenog goriva i sa njima povezanih skladišta radioaktivnog otpada na istoj lokaciji.

Zabrane rada sa izvorima jonizujućih zračenja

Član 10

Zabranjeno je zapošljavanje, odnosno profesionalni rad sa izvorima jonizujućih zračenja licima mlađim od 18 godina života.

Zabranjena su posebno odobrena izlaganja za: fizička lica mlađa od 18 godina života, lica na školovanju, trudnice i dojilje.

Zabranjen je rad sa izvorima jonizujućih zračenja za vrijeme trudnoće ukoliko nijesu ispunjeni uslovi rada koji obezbjeđuju da ekvivalentna doza za plod bude toliko niska da do kraja trudnoće ne dostigne vrijednost veću od 1 mSv.

Zabranjen je rad dojiljama na radnim mjestima sa otvorenim izvorima jonizujućih zračenja na kojima postoji rizik od unošenja radionuklida ili radioaktivne kontaminacije tijela.

Zabranjeno je udaljavanje ili premještanje izloženih lica sa radnih mjesta i vršenja poslova bez njihovog pristanka, ukoliko su za vrijeme posebno odobrenog izlaganja prekoračene granice izlaganja.

Zabrane obavljanja djelatnosti i/ili aktivnosti

Član 11

Zabranjeno je obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti koja nije prijavljena i/ili koja nema rješenje o registraciji, licencu, odobrenje ili dozvolu koja se izdaje u skladu sa ovim zakonom.

Zabranjena je:

- nabavka, razvoj, proizvodnja i upotreba nuklearnog oružja, radioloških disperzivnih uređaja;

- upotreba nuklearnog ili drugog radioaktivnog materijala i tehnologija u nemirnodopske svrhe;

- pomaganje i/ili učešće u aktivnostima iz al. 1 i 2 ovog stava.

Zabranjen je uvoz, prerada, skladištenje i odlaganje radioaktivnog otpada i istrošenog goriva inostranog porijekla na teritoriji Crne Gore.

Zabranjeno je namjerno dodavanje radioaktivnih supstanci u proizvodnji hrane, hrane za životinje, kozmetike, igračaka i nakita, kao i uvoz ili izvoz tih proizvoda.

Zabranjene su djelatnosti i/ili aktivnosti koje uključuju aktivaciju materijala u igračkama i nakitu, koji za vrijeme stavljanja na tržište ili tokom njihove izrade dovode do povećanja aktivnosti koja se ne može zanemariti sa aspekta zaštite od jonizujućih zračenja, kao i uvoz ili izvoz tih proizvoda ili materijala.

Zabranjene su neopravdane djelatnosti i/ili aktivnosti koje uključuju aktivaciju materijala koja dovodi do povećanja aktivnosti u potrošačkom proizvodu, koji se ne može zanemariti sa aspekta zaštite od jonizujućih zračenja, prilikom stavljanja na tržište.

Zabranjena je prodaja i stavljanje na tržište potrošačkih proizvoda ukoliko njihovo korišćenje nije opravdano ili nije izuzeto u skladu sa ovim zakonom.

Zabranjena je ugradnja i korišćenje radioaktivnih gromobrana.

Zabranjena je ugradnja i korišćenje detektora dima koji imaju izvor jonizujućih zračenja u gasovitom stanju ili izvor jonizujućih zračenja čiji su produkti raspada u gasovitom stanju.

Zabranjeno je namjerno razblaživanje radioaktivnog materijala radi izbjegavanja pribavljanja ovlašćenja i inspekcijske kontrole u skladu sa ovim zakonom, osim u slučaju: miješanja materijala u proizvodnom procesu u kojem konačan proizvod nema radioaktivna svojstva i miješanja radioaktivnog i neradioaktivnog materijala za potrebe njegovog recikliranja ili ponovne upotrebe.

Zabranjeno je obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti sa zatvorenim izvorima jonizujućih zračenja ili njihovim kontejnerima koji su mehanički oštećeni ili ukazuju na moguće curenje jonizujućih zračenja ili su na bilo koji drugi način oštećeni.

Zabranjeno je namjerno razblaživanje radioaktivnog otpada radi izbjegavanja pribavljanja ovlašćenja i inspekcijske kontrole u skladu sa ovim zakonom.

Zabranjeno je prilikom uvoza ili izvoza izvora jonizujućih zračenja njihovo zadržavanje u toku uvoza ili izvoza.

Zabranjeno je neopravdano ponavljanje medicinskog izlaganja jonizujućem zračenju tokom dijagnostičkih procedura.

Zabranjeno je otkrivanje povjerljivih informacija i podataka o jonizujućem zračenju koji su označeni kao tajni, kao i podataka i informacija koji su dobijeni u razmjeni na osnovu potvrđenih međunarodnih ugovora/sporazuma.

Zabranjeno je isticati znak radioaktivnosti na bilo kom predmetu ili mjestu na kojem ne postoji prisustvo izvora jonizujućih zračenja.

III. NADLEŽNI ORGANI ZA ZAŠTITU OD JONIZUJUĆIH ZRAČENjA, RADIJACIONU I NUKLEARNU SIGURNOST I BEZBJEDNOST

Nadležni organi za zaštitu od jonizujućih zračenja

Član 12

Poslove u oblasti zaštite od jonizujućih zračenja, radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti vrše:

- organ državne uprave nadležan za zaštitu životne sredine (u daljem tekstu: Ministarstvo);

- organ uprave nadležan za zaštitu životne sredine (u daljem tekstu: organ uprave);

- organ uprave nadležan za inspekcijske poslove; i

- organ državne uprave nadležan za unutrašnje poslove.

Nadležnosti Ministarstva

Član 13

Ministarstvo obavlja sljedeće poslove:

1) predlaže strategije, programe i druge akte iz oblasti zaštite od jonizujućih zračenja, radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti;

2) donosi podzakonske akte za sprovođenje ovog zakona;

3) podnosi izvještaje o zaštiti od jonizujućih zračenja, radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti Evropskoj komisiji i Međunarodnoj agenciji za atomsku energiju u skladu sa ovim zakonom;

4) sarađuje sa međunarodnim organizacijama i nadležnim organima drugih država u oblasti zaštite od jonizujućih zračenja, radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti;

5) sarađuje s Evropskom komisijom i Međunarodnom agencijom za atomsku energiju u sprovođenju Sporazuma o zaštitnim mjerama i povezanih protokola, uključujući sprovođenje inspekcija i posjeta, pružanje dodatnog pristupa (complementary access) i pružanje podrške i informacija zatraženih od strane inspektora Evropske komisije i Međunarodne agencije za atomsku energiju u cilju ispunjavanja njihovih dužnosti;

6) vodi evidenciju o nuklearnim materijalima i drugim podacima relevantnim za nuklearnu sigurnost i bezbjednost u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje tajnost podataka i o tome izvještava Evropsku komisiju i Međunarodnu agenciju za atomsku energiju;

7) razmjenjuje informacije u okviru Sporazuma između Evropske zajednice za atomsku energiju (EURATOM) i država nečlanica Evropske unije o učešću država nečlanica Evropske unije u sistemu Zajednice za ranu razmjenu informacija u slučaju radiološkog vanrednog događaja (ECURIE);

8) sarađuje sa drugim državnim organima na izradi nacionalnog plana zaštite i spašavanja od radioloških (radijacionih) i nuklearnih nesreća;

9) sprovodi i organizuje aktivnosti na otkrivanju izvora bez vlasnika koji potiču od djelatnosti i/ili aktivnosti koje su prestale sa radom, njihov prevoz, skladištenje, odlaganje i istraživanje podataka o porijeklu tog izvora;

10) unapređuje strateški i pravni okvir u oblasti radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti, na osnovu stečenog iskustva i operativnog iskustva drugih nadležnih organa i razvoja odgovarajuće tehnologije i istraživanja;

11) koordinira nacionalne institucije iz člana 12 ovog zakona i neposredno sarađuje sa Evropskom komisijom i posredstvom organa državne uprave nadležnog za nauku sa Međunarodnom agencijom za atomsku energiju.

Nadležnosti organa uprave

Član 14

Organ uprave obavlja sljedeće poslove:

1) izdaje, mijenja i oduzima ovlašćenja i dozvole u skladu sa ovim zakonom;

2) izdaje saglasnosti u skladu sa ovim zakonom;

3) vodi registar zahtjeva i izdatih potvrda, ovlašćenja i dozvola u skladu sa ovim zakonom;

4) uspostavlja, održava i ažurira centralnu bazu podataka o: svim izvorima jonizujućih zračenja i njihovim karakteristikama (aktivnost izvora u vrijeme proizvodnje ili u vrijeme prvog stavljanja na tržište ili u vrijeme kada je podnosilac zahtjeva nabavio izvor); korisnicima tih izvora; izloženim licima;​​ vanjskim radnicima; licima odgovornim za zaštitu od jonizujućih zračenja; licima odgovornim za radijacionu i/ili nuklearnu bezbjednost; radioaktivnom otpadu;​​ radonu, postrojenjima (objektima), kao i drugim podacima od značaja za zaštitu od jonizujućih zračenja, radijacionu i nuklearnu sigurnost i bezbjednost;

5) priprema program monitoringa radioaktivnosti u životnoj sredini;

6) vodi informacioni sistem o stanju radioaktivnosti u životnoj sredini;

7) izrađuje analize i izvještaje o stanju radioaktivnosti u životnoj sredini;

8) prikuplja podatke o akcidentima i incidentima;

9) izrađuje uputstva (vodiče) za sprovođenje ovog zakona koji se objavljuju na internet stranici;

10) izrađuje interne procedure;

11) priprema stručne podloge za izradu propisa iz oblasti zaštite od jonizujućih zračenja, radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti;

12) učestvuje u izradi strateških i planskih dokumenata, izvještaja, programa i informacija i dr.;

13) izvještava Evropsku komisiju kroz Evropsku platformu za razmjenu radioloških podataka (u daljem tekstu: EURDEP).

Nadležnosti organa državne uprave nadležnog za unutrašnje poslove

Član 15

Organ državne uprave nadležan za unutrašnje poslove obavlja sljedeće poslove:

1) predlaže Nacionalni plan zaštite i spašavanja od radioloških (radijacionih) i nuklearnih nesreća;

2) izdaje saglasnost za prevoz radioaktivnih i nuklearnih materijala u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje prevoz opasnih materija;

3) izdaje saglasnost na planove pripremljenosti i postupanja u vanrednoj situaciji izlaganja u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje zaštita i spašavanje;

4) koordinira i vodi sistem prognoziranja nastanka radiološke ili nuklearne vanredne situacije, uz korišćenje odgovarajuće platforme;

5) koordinira na nacionalnom i međunarodnom nivou razmjenu informacijama u slučaju vanrednog događaja na osnovu potvrđenih međunarodnih ugovora u slučaju vanredne situacije;

6) upućuje zahtjev za pomoć od drugih država i međunarodnih organa i organizacija;

7) učestvuje u izradi i sprovođenju aktivnosti iz oblasti informisanja javnosti tokom vanredne situacije izlaganja radi podizanja svijesti i znanja građana o postupanju prije, tokom i nakon događaja;

8) daje saglasnosti i mišljenja u skladu sa ovim zakonom.

IV. DOKUMENTI IZ OBLASTI RADIJACIONE I NUKLEARNE SIGURNOSTI I BEZBJEDNOSTI

Strategija o radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti

Član 16

Strategijom o radijacionoj i nuklearnoj sigurnosti i bezbjednosti (u daljem tekstu: Strategija) utvrđuju su ciljevi i aktivnosti u vezi sa radijacionom i nuklearnom sigurnošću i bezbjednošću, mjere za poboljšanje i unapređenje sigurnosne i bezbjednosne kulture, koja uključuje i postojeću situaciju izlaganja, osim izlaganja radonu, organizaciju i sprovođenje kampanje za otkrivanje izvora bez vlasnika, srazmjerno rizicima i efektivnosti zaštitnih mjera u skladu sa međunarodnim standardima i principima u ovoj oblasti.

Strategija sadrži akcioni plan koji sadrži opis ciljeva, opis aktivnosti, rok realizacije aktivnosti, indikator realizacije i finansijska sredstva potrebna za realizaciju akcionog plana.

Strategiju donosi Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) na period od pet godina.

Izvještaj o sprovođenju Strategije i akcionog plana sačinjava Ministarstvo i dostavlja Vladi jednom godišnje i nakon završetka realizacije Strategije.

Sredstva za sprovođenje Strategije obezbjeđuju se iz budžeta Crne Gore (u daljem tekstu: Budžet).

Program upravljanja radioaktivnim otpadom

Član 17

Program upravljanja radioaktivnim otpadom izrađuje se u skladu sa principima iz člana 7 ovog zakona i međunarodnim standardima koje donosi Međunarodna agencija za atomsku energiju i Međunarodna komisija za zaštitu od zračenja.

Akcioni plan koji sadrži opis ciljeva, opis aktivnosti, rok realizacije aktivnosti, indikator realizacije i finansijska sredstva potrebna za njegovu realizaciju je sastavni dio programa upravljanja radioaktivnim otpadom.

Program iz stava 1 ovog člana naročito sadrži:

1) strateške i operativne ciljeve za upravljanje radioaktivnim otpadom;

2) mjerila za postizanje ciljeva upravljanja radioaktivnim otpadom i rokove za njihovo postizanje;

3) registar radioaktivnog otpada i procjene budućih količina, uključujući lokacije i količine radioaktivnog otpada iz dekomisije, u skladu sa klasifikacijom radioaktivnog otpada iz člana 57 stav 13 ovog zakona;

4) koncepte ili planove i tehnička rješenja za sve faze upravljanja radioaktivnim otpadom, od njegovog nastanka do odlaganja;

5) koncepte ili planove za fazu nakon zatvaranja odlagališta po završetku njegovog životnog vijeka, uključujući period tokom koga se obavlja institucionalna kontrola, kao i rješenja koja će biti sprovedena radi čuvanja informacija o odlagalištu;

6) podatke o istraživanjima, razvoju i testiranju djelatnosti i/ili aktivnosti neophodnih za sprovođenje rješenja za upravljanje radioaktivnim otpadom;

7) nosioce aktivnosti odgovorne za realizaciju i praćenje mjera za sprovođenje programa;

8) indikatore realizacije neophodne za praćenje stanja sprovođenja programa, evaluaciju i izvještavanje;

9) procjenu troškova potrebnih za sprovođenje programa, osnove i pretpostavke na kojima se zasniva ta procjena, uključujući vremensku dinamiku planiranja troškova i izvore finansiranja;

10) način uključivanja javnosti i dostupnost informacijama u svim fazama upravljanja radioaktivnim otpadom;

11) podatke o sporazumima zaključenim sa drugim državama a koji se odnose na upravljanje radioaktivnim otpadom.

Program iz stava 1 ovog člana donosi Vlada na period od deset godina.

Program iz stava 1 ovog člana može da se ažurira prije isteka roka na koji je donijet prema potrebi, uzimajući u obzir napredak tehnologije, nauke, iskustva i primjere dobrih praksi.

U slučaju ažuriranja programa iz stava 1 ovog člana Ministarstvo je dužno da obezbijedi stručnu ocjenu angažovanjem međunarodnih stručnih lica i/ili organizacija, radi utvrđivanja ispunjenosti propisanih uslova za sigurno upravljanje radioaktivnim otpadom, uključujući i nuklearnu sigurnost.

Izvještaj o stručnoj ocjeni iz stava 6 ovog člana dostavlja se Evropskoj komisiji i državama članicama Evropske unije.

Izvještaj o stručnoj ocjeni iz stava 6 ovog člana dostupan je javnosti, osim podataka koji su označeni stepenom tajnosti, u skladu sa zakonom kojim se uređuje tajnost podataka.

Izvještaj o sprovođenju programa iz stava 1 ovog člana sačinjava Ministarstvo svake treće godine i dostavlja Vladi.

Izvještaj iz stava 9 ovog člana dostavlja se Evropskoj komisiji svake treće godine, koji sadrži i podatke iz Nacionalnog izvještaja o implementaciji obaveza koje proističu iz Zajedničke konvencije o sigurnosti upravljanja istrošenim gorivom i sigurnosti upravljanja radioaktivnim otpadom i Nacionalnog izvještaja o implementaciji obaveza koje proističu iz Konvencije o nuklearnoj sigurnosti.

Sredstva za sprovođenje programa iz stava 1 ovog člana obezbjeđuju se iz Budžeta.

Program detekcije

Član 18

Program detekcije sa akcionim planom (u daljem tekstu: Program detekcije) donosi se radi sprečavanja neovlašćenog pristupa, oštećenja, gubitka ili krivičnih djela, koja su usmjerena na radioaktivni i nuklearni materijal i prateće objekte.

Programom detekcije utvrđuju se ciljevi i aktivnosti radi sprečavanja rizika nastalih usljed aktivnosti iz stava 1 ovog člana, u skladu sa međunarodnim standardima.

Program detekcije donosi Vlada na period od pet godina.

Sredstva za sprovođenje Programa detekcije obezbjeđuju se iz Budžeta, donacija i drugih izvora.

Program komunikacije

Član 19

Program komunikacije za oblast zaštite od jonizujućih zračenja sa akcionim planom (u daljem tekstu: Program komunikacije) donosi se radi informisanja javnosti i​​ zainteresovanih pravnih lica, drugih organa i organizacija i podizanja svijesti o pitanjima zaštite od jonizujućih zračenja, radijacione i nuklearne sigurnosti i bezbjednosti, upravljanja radioaktivnim otpadom i zaštite od radona.

Program komunikacije donosi Ministarstvo na period od tri godine.

Sredstva za sprovođenje Programa komunikacije obezbjeđuju se iz Budžeta, donacija i drugih izvora.

Plan upravljanja radioaktivnim otpadom

Član 20

Plan upravljanja radioaktivnim otpadom dužni su da izrade nosioci licenci iz čl. 56, 57, 59, 60, 64 i investitori objekata iz člana 87 ovog zakona.

Plan upravljanja radioaktivnim otpadom sadrži podatke iz člana 17 stav 3 ovog zakona.

Plan iz stava 1 ovog člana donosi se na period od četiri godine i može da se ažurira prije isteka roka na koji je donijet prema potrebi, uzimajući u obzir napredak tehnologije, nauke, iskustva i primjere dobrih praksi.

Na plan iz stava 1 ovog člana mišljenje daje stručnjak za zaštitu od jonizujućih zračenja.

Plan iz stava 1 ovog člana nosioci licenci i investitori objekata izrađuju o svom trošku.

Program osiguranja i kontrole kvaliteta

Član 21

Program osiguranja i kontrole kvaliteta (u daljem tekstu: Program QA/QC) izrađuju privredna društva, pravna lica i preduzetnici koji su podnijeli zahtjev za izdavanje licenci iz čl. 56, 57, 59, 60 i investitori objekata iz člana 87 ovog zakona.

Program QA/QC izrađuje se angažovanjem stručnjaka za zaštitu od jonizujućih zračenja, u skladu sa smjernicama koje propisuje Ministarstvo.

Program QA/QC ažurira se u zavisnosti od razvoja tehnologije i potreba nosioca licenci, o čemu se obavještava organ uprave.

Sredstva za izradu, sprovođenje i ažuriranje Programa QA/QC obezbjeđuju podnosioci zahtjeva iz stava 1 ovog člana.

Program zaštite od jonizujućih zračenja

Član 22

Program zaštite od jonizujućih zračenja izrađuju privredna društva, pravna lica i preduzetnici koji su podnijeli zahtjev za izdavanje rješenja o registraciji, licenci i dozvola iz čl. 46, 48, 49, 57, 61, 62, 64, 66, 103 i 104 ovog zakona, radi utvrđivanja mjera zaštite od jonizujućih zračenja za izložena lica.

Program iz stava 1 ovog člana izrađuje se angažovanjem stručnjaka za zaštitu od jonizujućih zračenja, uz učešće lica odgovornog za zaštitu od jonizujućeg zračenja iz člana 110 ovog zakona.

Program iz stava 1 ovog člana izrađuju privredna društva, pravna lica i preduzetnici iz stava 1 ovog člana o svom trošku.

Sadržaj Programa iz stava 1 ovog člana propisuje Ministarstvo.

Sigurnosni izvještaj

Član 23

Sigurnosni izvještaj izrađuju privredna društva, pravna lica i preduzetnici koji su podnijeli zahtjev za izdavanje licence iz čl. 48, 49, 51, 53, 54, 56 do 66 i investitori objekata iz člana 87 ovog zakona, radi obezbjeđivanja sigurnosti objekta i djelatnosti i/ili aktivnosti koje se obavljaju u cilju zaštite ljudi i životne sredine od jonizujućih zračenja.

Sigurnosni izvještaj izrađuje se angažovanjem stručnjaka za zaštitu od jonizujućih zračenja.

Sigurnosni izvještaj ažurira se svake četvrte godine, a može se ažurirati i ranije, prema potrebi i na zahtjev organa uprave u skladu sa promjenama koje nastanu tokom obavljanja djelatnosti, pod uslovom da se izvještaj odnosi na trenutni status obavljanja djelatnosti.

Ažuriranje iz stava 3 ovog člana vrši se radi unapređenja mjera radijacione i nuklearne sigurnosti, mjera sprečavanja vanredne situacije i mjera saniranja posljedica ako do nje dođe.

Ocjenu sigurnosnog izvještaja vrši organ uprave prilikom izdavanja licenci za obavljanje djelatnosti i/ili aktivnosti i saglasnosti za objekte iz stava 1 ovog člana.

Ako se ocjenom iz stava 5 ovog člana utvrdi da sigurnosni izvještaj ne sadrži propisane podatke i da podaci ne odgovaraju činjeničnom stanju, organ uprave može podnosiocu zah